|
De Open
Monumentendag Vlaanderen: een Europees
initiatief
De
Open Monumentendag Vlaanderen is een
initiatief van de Raad van Europa met steun
van de Europese Unie. Dit
initiatief heeft plaats in 47 landen of
regio's.
Een resolutie van de Europese
ministerconferentie over het bouwkundig
erfgoed (Granada, 1985) ligt aan de basis van
de idee 'Open
Monumentendag'.
Daarin wordt:
|
• |
aangespoord tot sensibilisatie van de
bevolking voor het bouwkundig
erfgoed; |
|
• |
een beroep gedaan op de eigenaars van
monumenten om hun eigendom voor het
publiek open te stellen; |
|
• |
de wens geuit dat openbare besturen,
verenigingen en de privé-sector
gemeenschappelijk acties zouden
ondernemen. |
De Open
Monumentendag Vlaanderen: de missie
Als de beleving
een belevenis wordt
De Open
Monumentendag wil het publiek van dichtbij
laten kennismaken met het bouwkundig erfgoed,
door monumenten één dag per jaar gratis open
te stellen voor het publiek. De
achterliggende gedachte is sensibilisering,
en daarmee versterking van de solidariteit
rond monumentenzorg.
16 edities lang
bleef het aantal deelnemende gemeenten, het
aantal opengestelde monumenten en
nevenactiviteiten en vooral, het aantal
bezoekers gestaag stijgen. De Open
Monumentendag is intussen een evidentie
geworden, een jaarlijkse cultuurmanifestatie
waarbij alle registers worden opengetrokken.
Op die ene dag wordt aandacht gevraagd voor
de waarde van ons bouwkundig erfgoed, en
inzicht geboden in de historische, actuele en
toekomstige context. De resultaten zijn
duidelijk: meer dan ooit is iedereen er zich
van bewust dat het behoud en de openstelling
van ons patrimonium de investering waard is.
De Open
Monumentendag is niet alleen belangrijk omdat
hij aandacht vraagt en inzicht biedt. Deze
dag is vooral een eigentijds cultuurfeest,
een unieke belevenis met de focus op
architectuur, kunsten, wetenschappen en de
meest uiteenlopende maatschappelijke aspecten
van monumenten.
Het is een dag waarop honderdduizenden mensen
genieten van de ontdekking van nieuwe plekjes
in hun buurt, of van de herontdekking van al
bekende plekjes.
Intensief
samenwerkende partners
Diverse partners
werken intensief samen om Open Monumentendag
te realiseren. Het is een initiatief van het
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, de
vijf Vlaamse provincies en de steden en
gemeenten, respectievelijk vertegenwoordigd
door de afdeling Monumenten en Landschappen,
de Vereniging van Vlaamse Provincies (VVP) en
de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten
(VVSG).
Het evenement wordt
georganiseerd door Lokale Comités en
gecoördineerd door Erfgoed Vlaanderen. De
organisatie verloopt in samenwerking met
Toerisme Vlaanderen, Monumentenwacht
Vlaanderen, VCM-Contactforum voor
Erfgoedverenigingen, Erfgoeddag, de Vlaamse
Confederatie Bouw, De Lijn, TV1, Radio 1 en
De Standaard. Samen zetten ze de inhoudelijke
krijtlijnen van Open Monumentendag uit en
ondersteunen ze de concrete werking op
diverse gebieden en niveaus.
Het
Coördinatiecentrum
De dagelijkse
werking van Open Monumentendag Vlaanderen
wordt waargenomen door het
Coördinatiecentrum. Samen met de partners
staat het in voor de inhoudelijke en
praktische uitwerking van onder meer de
provinciale Themadagen, de infosessies, de
jongerenwerking,… Hier worden de
inschrijvingen georganiseerd en verwerkt,
wordt het Monumentenmagazine samengesteld en
het promotiemateriaal aangemaakt en
verspreid. Er wordt van hieruit
doelgroepgerichte informatie verstrekt, zowel
aan Lokale Comités, gidsen als publiek. Het
is het eerste aanspreekpunt voor Lokale
Comités.
Open
Monumentendag -
Thema voor
2005:
Hout - Grondstof stof tot nadenken
Sinds 1992 werkt de
Open Monumentendag met een jaarlijks
wisselend thema. Zo kunnen elk jaar nieuwe
gebouwen aan bod komen, en kunnen vertrouwde
gebouwen op een andere manier belicht worden.
Het thema voor 2005 is 'Hout'.
Het is het sluitstuk van de trilogie
'Grondstof, stof
tot nadenken', die
in 2001 aftrapte met 'Metaal'
en in 2003 'Steen'
als onderwerp had.
|
|
'Hout'
is een erg breed thema. Het is in de
eerste plaats een
constructiemateriaal dat door de
eeuwen heen zijn degelijkheid bewees,
en dat nog steeds doet. Vakwerk,
dakgebinten, parketvloeren… houten
bouwelementen zijn overal te vinden.
Daarnaast is het een materiaal dat
dikwijls puur ter versiering werd
gebruikt. Lambriseringen,
houtsnijwerk, polychromie, hout als
middel om andere materialen te
verbergen… De keuze voor hout als
materiaal is altijd een afweging van
de functionaliteit tegenover de
esthetiek. Tenslotte is hout ook een
natuurlijk materiaal, dat altijd zeer
sterk het Vlaamse landschap getekend
heeft. Bomen, bossen, hagen, lanen,
dreven, paden… ze hebben elk een
eigen verhaal te vertellen, om nog
niet te spreken van alles wat er met
hout kan gebeuren: rotten,
verbranden, beschimmelen, beestjes
die er in gaan leven…
Wil je uitgebreid kennis maken met
het thema 'Hout'
en met het ganse programma in
Vlaanderen?
Surf dan naar
http://www.monument.vlaanderen.be/omd/nl/thema2005.html
en
http://www.skynet.be/openmonumentendag |
Behalve een
grootscheeps publieksevenement is de Open
Monumentendag Vlaanderen ook een gebeuren met
heel wat kennis en inzicht aan de basis. Tal
van specialisten uit al dan niet verwante
disciplines zorgen ervoor dat het jaarthema
in een ruimere context wordt geplaatst. Het
verleden heeft meermaals bewezen dat hun
benadering vaak de aanzet was tot de
(her)ontdekking en waardering van tal van
interessant Vlaams bouwkundig erfgoed,
ook in Opwijk.
|
 |
|
Deel van het vroeger zichtbare
deel van de houten dakstructuur
van de neogotische
Sint-Pauluszaal (1910). |
|
